Không chỉ thay đổi cách giao dịch, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu đang thúc đẩy ngành ngân hàng định hình lại mô hình kinh doanh, phương thức quản trị rủi ro và cách tiếp cận khách hàng. Những chuyển động này được phản ánh tại Diễn đàn Ngân hàng Bán lẻ Việt Nam 2026, diễn ra ngày 30/9 tại TP.HCM.
Từ một ứng dụng hỗ trợ giao dịch, công nghệ đang dần trở thành thành phần cốt lõi trong hoạt động của các tổ chức tài chính. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tham gia vào phân tích dữ liệu, nhận diện hành vi và hỗ trợ ra quyết định, ngân hàng đứng trước yêu cầu thay đổi sâu hơn thay vì chỉ mở rộng các kênh dịch vụ trực tuyến.
Đây là vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn Ngân hàng Bán lẻ Việt Nam 2026 (Vietnam Retail Banking Forum 2026), với chủ đề “Ngân hàng tương lai cùng AI: Tái định hình dịch vụ và hệ sinh thái tài chính”. Sự kiện do Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế IDG phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Trường Đại học Kinh tế – Luật, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và Hội Truyền thông số Việt Nam tổ chức.

Diễn đàn quy tụ đại diện cơ quan quản lý, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia trong lĩnh vực tài chính nhằm trao đổi về những thách thức khi đưa công nghệ vào hoạt động thực tiễn. Các nội dung tập trung vào ba vấn đề lớn: phát triển hạ tầng dữ liệu, đổi mới dịch vụ ngân hàng và bảo đảm an toàn trong môi trường giao dịch số.
Một trong những điểm đáng chú ý của quá trình chuyển đổi số là sự dịch chuyển từ phát triển từng sản phẩm riêng lẻ sang kết nối các nền tảng và dữ liệu. Trong bối cảnh đó, ngân hàng mở, định danh liên thông và hạ tầng dữ liệu đô thị được xem là những yếu tố có thể hỗ trợ hình thành hệ sinh thái tài chính thông minh.
Tại phiên báo cáo chính, ông Võ Minh Thành, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, trình bày về phát triển khoa học công nghệ nhằm hỗ trợ hiện thực hóa trung tâm tài chính số hóa IFC và dịch vụ ngân hàng. Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, tiếp tục đề cập đến việc đồng bộ hạ tầng dữ liệu đô thị, tạo nền tảng cho định danh liên thông và phát triển hệ sinh thái ngân hàng.
Các nội dung này cho thấy dữ liệu đang trở thành nguồn lực quan trọng đối với hoạt động tài chính. Khi thông tin được chuẩn hóa và kết nối, ngân hàng có thêm cơ sở để hiểu nhu cầu khách hàng, phát triển sản phẩm phù hợp và nâng cao hiệu quả quản trị.
Tuy nhiên, việc khai thác dữ liệu cũng đặt ra yêu cầu về bảo mật, quyền riêng tư và cơ chế chia sẻ thông tin. Đây là những điều kiện cần được tính đến khi mở rộng kết nối giữa ngân hàng với các nền tảng dịch vụ khác.
Ông Chu Khánh Lân, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trình bày về chuyển đổi số như một đòn bẩy thực hiện tài chính toàn diện tại Việt Nam. Theo định hướng này, công nghệ không chỉ phục vụ nhóm khách hàng đã quen thuộc với dịch vụ ngân hàng mà còn mở ra khả năng tiếp cận rộng hơn đối với những đối tượng trước đây gặp trở ngại về khoảng cách địa lý hoặc điều kiện giao dịch.
Cùng với cơ hội phát triển sản phẩm, việc ứng dụng công nghệ cũng khiến bài toán quản trị rủi ro trở nên phức tạp hơn. Khi giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến, ngân hàng phải xử lý lượng dữ liệu lớn, đồng thời đối mặt với những nguy cơ gian lận và giả mạo danh tính trên môi trường số.

Chuyên đề “Định lượng rủi ro tín dụng bán lẻ kỷ nguyên số: Từ dữ liệu thay thế đến mô hình phân tích tiên báo” tập trung vào cách tiếp cận mới trong đánh giá khách hàng và quản lý danh mục tín dụng.
Các phiên thảo luận có sự tham gia của đại diện Ngân hàng Nhà nước, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), FiinGroup, KPMG Việt Nam, cùng lãnh đạo các ngân hàng và doanh nghiệp đầu tư. Nội dung trao đổi xoay quanh vai trò của dữ liệu thay thế, mô hình phân tích và khả năng dự báo trong hoạt động tín dụng bán lẻ.
Trong khi đó, chuyên đề “Cân bằng giữa trải nghiệm và bảo mật: Quản trị rủi ro gian lận định danh trong hệ sinh thái ngân hàng bán lẻ” đặt trọng tâm vào việc bảo vệ khách hàng mà không làm gia tăng quá mức các bước giao dịch.
Đại diện EY Việt Nam, PwC Việt Nam, các ngân hàng và đơn vị công nghệ cùng trao đổi về những giải pháp kiểm soát gian lận định danh, bảo đảm an toàn thông tin và nâng cao trải nghiệm người dùng. Đây là bài toán đòi hỏi sự phối hợp giữa công nghệ, quy trình nghiệp vụ và năng lực giám sát của con người.
Ngoài AI và dữ liệu, phát triển bền vững là một chủ đề xuyên suốt chương trình. Bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Tổng Giám đốc MSB, trình bày về việc tích hợp các nguyên tắc phát triển bền vững vào sản phẩm ngân hàng bán lẻ, đầu tư và tín dụng.
Ông Trần Hoài Phương, Phó Tổng Giám đốc HDBank, đề cập chiến lược tín dụng xanh và ESG trong phân bổ vốn, kiểm soát rủi ro môi trường và hướng tới mục tiêu Net Zero. Những nội dung này cho thấy hoạt động ngân hàng ngày càng gắn với yêu cầu đánh giá tác động dài hạn của dòng vốn đối với nền kinh tế.
Bên cạnh các phiên thảo luận, triển lãm Ngân hàng Bán lẻ 2026 giới thiệu những giải pháp về AI, dữ liệu lớn, tự động hóa, bảo mật thế hệ mới và nền tảng chuyển đổi số. Vòng chung kết cuộc thi Fintech: Attacker 2026, do Trường Đại học Kinh tế – Luật phối hợp với IDG Việt Nam tổ chức, cũng tạo cơ hội để sinh viên nhiều trường đại học trình bày các ý tưởng công nghệ tài chính.
Trong khuôn khổ sự kiện, Giải thưởng Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu 2026 được công bố với tám hạng mục. Chương trình ghi nhận 41.043 lượt khảo sát khách hàng thuộc 40 đơn vị và 39 hồ sơ tham dự từ 23 đơn vị.
Ở hạng mục Ngân hàng Bán lẻ tiêu biểu, tám đơn vị được vinh danh gồm VietinBank, Vietcombank, BIDV, MB, MSB, Sacombank, VIB và Nam A Bank. Hạng mục Ngân hàng Chuyển đổi số tiêu biểu ghi nhận Vietcombank, VietinBank, MB, BIDV, Techcombank, TPBank, Sacombank và MSB. Trong lĩnh vực fintech, MoMo, ZaloPay, VNPAY và ShopeePay được trao giải.
Khép lại diễn đàn, những vấn đề được đặt ra cho thấy chuyển đổi số ngân hàng không còn là cuộc đua đơn thuần về công nghệ. Khả năng kết nối dữ liệu, kiểm soát rủi ro, phát triển sản phẩm bền vững và duy trì niềm tin khách hàng sẽ là những yếu tố quan trọng định hình diện mạo ngành ngân hàng trong giai đoạn tiếp theo.
Tấn Thành – Ngọc Thanh






















