Dư luận xã hội đang đặt câu hỏi: Tại sao có ba bộ sách đang được sử dụng tại các cơ sở giáo dục phổ thông mà Bộ Giáo dục và Đào tạo lại quyết định chỉ lựa chọn một bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” làm bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc
Theo tiếng Việt, từ “thống nhất” có nghĩa là hợp lại thành một chỉnh thể thống nhất, theo đó việc thống nhất phải được hợp lại từ hai trở lên, không thể thống nhất từ “một” được. Như vậy, bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc phải là bộ sách được thống nhất từ ba bộ sách hiện hành hoặc được tổ chức biên soạn lại thành một bộ sách giáo khoa thống nhất có chất lượng tốt hơn.

Ảnh trang 41, SGK Giáo dục công dân 6 nói về cuốn hộ chiếu của các nước
Vấn đề còn nan giải hơn khi đáng lẽ sách được lựa chọn làm bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc phải là bộ sách được lựa chọn từ những gì tinh tú nhất, có chất lượng tốt nhất từ ba bộ sách đang được sử dụng tại các cơ sở giáo dục phổ thông toàn quốc, thì ở bộ sách này lại có những cuốn sách giáo khoa có nhiều sạn, có nội dung sai về kiến thức. Một trong các cuốn sách này là sách giáo khoa“Giáo dục công dân 6” và sách giáo khoa “Giáo dục kinh tế và pháp luật 10” thuộc bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Ở cuốn SGK “Giáo dục công dân 6” của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Tại mục 1 “Tìm hiểu khái niệm công dân” trong bài 9 “Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam” có câu lệnh và câu hỏi “Em hãy quan sát các cuốn hộ chiếu dưới đây và cho biết đó là hộ chiếu của quốc gia nào. Ý nghĩa của những cuốn hộ chiếu đó?”. Bên dưới là ảnh hộ chiếu của Việt Nam, Liên bang Nga và Nhật Bản.
Tại sao khi học bài về công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà lại đưa ra hình ảnh và câu hỏi liên quan đến hộ chiếu? Sao lại dẫn dắt học sinh tìm hiểu khái niệm công dân (như tên đề mục) bắt đầu từ việc tìm hiểu hộ chiếu của các nước? Một kiến thức phổ thông, cơ bản nhất khi dạy về nội dung “Công dân” phải được bắt đầu từ việc tìm hiểu quốc tịch, trong đó “Quốc tịch” là căn cứ xác định công dân của một nước và “Giấy khai sinh” là căn cứ xác định quốc tịch của một người. Như vậy “Tìm hiểu khái niệm công dân” lại bắt đầu bằng hình ảnh và câu lệnh, câu hỏi về hộ chiếu là sai cơ bản về mục tiêu hình thành kiến thức cho học sinh.
Vấn đề sai sót thứ 2 chính là ở SGK môn “Giáo dục kinh tế và pháp luật 10”, vẫn thuộc bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Trong Bài 18 “ Nội dung cơ bản của Hiến pháp về bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam” của sách “Giáo dục kinh tế và pháp luật 10” thuộc bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” có những lỗi sai nghiêm trọng về kiến thức.

Ảnh trang 112, SGK GDKT&PL 10 và ảnh trang 113, SGK GDKT&PL 10
Tại mục 2 “Các cơ quan trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (trang 110 – 113), các cơ quan nhà nước được sắp xếp theo thứ tự: a) Cơ quan đại biểu của nhân dân; b) Cơ quan hành chính nhà nước; c) Cơ quan tư pháp; d) Chủ tịch nước; e) Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước.
Như vậy, theo cách sắp xếp này, vị trí Chủ tịch nước không chỉ được đặt sau Chính phủ, Viện kiểm sát, Toà án nhân dân, mà còn sau cả Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân xã, phường. Nếu đọc Hiến pháp 2013 ta sẽ thấy Hiến pháp không hề phân cấp bộ máy nhà nước theo ba loại là cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp và cũng không đặt vị trí Chủ tịch nước sau ba loại cơ quan này. Theo Hiến pháp 2013, bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được sắp xếp theo thứ tự, bao gồm Quốc hội; Chủ tịch nước; Chính phủ; Toà án nhân, Viện kiểm sát nhân dân; Chính quyền địa phương; Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước.

Ảnh trang 110, SGK GDKT&PL 10
Cũng trong bài 18, mục 1 “Cơ cấu tổ chức của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, nội dung chốt kiến thức ở cuối mục (trang 110) là “Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức phân cấp phù hợp với các đơn vị hành chính đất nước và gồm: cơ quan lập pháp (cơ quan đại biểu của nhân dân), cơ quan hành pháp (cơ quan hành chính nhà nước) và cơ quan tư pháp (cơ quan xét xử, kiểm sát)”.
Trong khi đó, tại mục 2 “Các cơ quan trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam” thì “Cơ quan đại biểu của nhân dân” bao gồm Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Như vậy, theo cách hiểu này, cơ quan đại biểu của nhân dân đồng thời là cơ quan lập pháp, gồm Quốc hội và Hội đồng nhân dân, nghĩa là Hội đồng nhân dân cũng là cơ quan lập pháp (!) Vì sao một bộ sách dùng chung cho học sinh cả nước mà đã viết sai kiến thức đến vậy?!
Trong toàn bộ Bài 18, cách diễn giải, trình bày nội dung kiến thức thể hiện sai kiến thức, thiếu nhất quán và thiếu khoa học. Cùng với việc xếp Chủ tịch nước ở vị trí sau cả Hội đồng nhân và Uỷ ban nhân dân xã, phường, kiến thức trong Bài 18 được trình bày một cách rối ren, làm khó cho học sinh, không mang lại điều gì có lợi cho sự hình thành kiến thức, phát triển năng lực.
Như vậy, sách giáo khoa “Giáo dục công dân 6” và sách “Giáo dục kinh tế và pháp luật 10” thuộc bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được dạy và học trong các cơ sở giáo dục phổ thông đã có những sai sót cơ bản về kiến thức, gây hiểu sai lệch về các cơ quan trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, làm ảnh hưởng đến việc hình thành kiến thức học sinh, gây thiệt thòi cho giáo viên và học sinh trong việc lĩnh hội những gì gọi là chuẩn mực, chính xác của sách giáo khoa.
Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo lại quyết định lựa chọn những cuốn sách này cùng với tất cả các cuốn sách khác trong bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ sách sử dụng thống nhất trong cơ sở giáo dục phổ thông”, thì các thế hệ học sinh sẽ lại tiếp tục phải học những nội dung sai về kiến thức như những bài học về Giáo dục công dân lớp 6 và Giáo dục kinh tế và pháp luật lớp 10.
Và điều cuối cùng cũng đáng chú ý hơn cả là sách Lịch sử và Địa lí lớp 5 hoàn toàn không đề cập đến Quang Trung – Nguyễn Huệ, người đánh tan quân Xiêm và quân Thanh, trong khi lại đề cao triều Nguyễn theo cách không cân bằng lịch sử.
Dạ Thảo





















